Αγοραφοβία

Αγοραφοβία

Η αγοραφοβία είναι μια αγχώδης διαταραχή.Το βασικό χαρακτηριστικό της αγοραφοβίας είναι το άγχος του ατόμου να βρεθεί σε χώρους και καταστάσεις από τις οποίες θεωρεί ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα έγκαιρης διαφυγής σε περίπτωση που εμφανίσει συμπτώματα πανικού, δεν θα λάβει βοήθεια από ένα αξιόπιστο πρόσωπο και θα βρεθεί σε μία κοινωνικά δυσάρεστη κατάσταση. Τα αγοραφοβικά άτομα δεν αποφεύγουν μόνο την πολυκοσμία αλλά και κλειστούς χώρους. Σε σοβαρές περιπτώσεις το άτομο δεν μπορεί να βγει από την κατοικία του. Η αγοραφοβία εμφανίζεται σε ποσοστό από 29.5% ως 58.2% με διαταραχή πανικού. Η έναρξη της διαταραχής είναι συνήθως μεταξύ 20 και 40 ετών και εμφανίζεται πιο συχνά σε γυναίκες. Υπολογίζεται ότι 2% ως 3% των ενήλικων ατόμων (18 ως 54 ετών) θα εμφανίσουν στην ζωή τους αγοραφοβία. Υπολογίζεται ότι περίπου 60% των ατόμων που πάσχουν γενικά από μια φοβία, εμφανίζουν και αγοραφοβία.

Κριτήρια κατά DSM-IV για την Αγοραφοβία

Α. Άγχος του ατόμου να είναι σε μέρη ή καταστάσεις απ’ όπου η διαφυγή μπορεί να είναι δύσκολη (ή να προκαλέσει αμηχανία) ή στις οποίες μπορεί να μην υπάρχει δυνατότητα βοήθειας σε περίπτωση που το άτομο έχει μια απροσδόκητη ή μια προδιατεθειμένη από καταστάσεις Προσβολή Πανικού ή συμπτώματα παρόμοια του πανικού. Αγοραφοβικοί φόβοι τυπικά αφορούν χαρακτηριστικές ομάδες καταστάσεων που περιλαμβάνουν το να είναι το άτομο έξω από το σπίτι μόνο του, να βρίσκεται μέσα σε πλήθος ή να στέκεται στην ουρά, να βρίσκεται πάνω σε μία γέφυρα και το να ταξιδεύει μέσα σ’ ένα λεωφορείο, τραίνο ή αυτοκίνητο.

Β. Οι καταστάσεις αποφεύγονται (π.χ. οι μετακινήσεις περιορίζονται) ή αλλιώς το άτομο τις υπομένει με έντονη υποκειμενική ενόχληση ή άγχος μήπως έχει μια Προσβολή Πανικού ή συμπτώματα παρόμοια του πανικού ή χρειάζεται την παρουσία συνοδού.

Γ. Το άγχος ή η φοβική αποφυγή δεν εξηγούνται καλύτερα ως μια άλλη ψυχική διαταραχή όπως Κοινωνική Φοβία (δηλαδή αποφυγή που περιορίζεται σε κοινωνικές καταστάσεις εξαιτίας του φόβου του ατόμου μήπως νιώσει αμήχανα). Ειδική Φοβία (δηλαδή αποφυγή που περιορίζεται σε μία μόνο κατάσταση όπως ασανσέρ), Ψυχαναγκαστική Καταναγκαστική Διαταραχή (π.χ. αποφυγή βρωμιάς σε κάποιο άτομο με ψυχαναγκασμό σχετικό με μόλυνση), Διαταραχή Μετά Από Ψυχοτραυματικό Στρες (π.χ. αποφυγή ερεθισμάτων που συνδέονται μ’ ένα σοβαρό στρεσογόνο παράγοντα) ή Διαταραχή Άγχους Αποχωρισμού (π.χ. αποφυγή να εγκαταλείψει το άτομο το σπίτι του ή τους συγγενείς του).

Για το Κριτήριο Α, σημειώνουμε ότι για τα «συμπτώματα παρόμοια του πανικού» δείτε την ενότητα Κρίσεις Πανικού (στην ενότητα Θέματα που σας απασχολούν).