Κρίση πανικού
Η κρίση πανικού είναι μια αιφνίδια περίοδος έντονου άγχους, ψυχολογικής διέγερσης, φόβου, στομαχικών διαταραχών και αδιαθεσίας που σχετίζεται με μια ποικιλία σωματικών και νοητικών συμπτωμάτων. Οι Κρίσεις Πανικού εμφανίζονται ξαφνικά και απότομα και συνοδεύονται από ένα αίσθημα επικείμενου κινδύνου ή επικείμενης καταστροφής μαζί με μια εσωτερική παρόρμηση διαφυγής. Υπολογίζεται ότι μέχρι 4% του πληθυσμού υποφέρει από σοβαρές και συχνές κρίσεις πανικού ενώ στις γυναίκες η πάθηση είναι δύο έως τρεις φορές συχνότερη σε σύγκριση με τους άνδρες. Η εμφάνιση των επεισοδίων τυπικά είναι απότομη, ενώ μπορεί να μην υπάρχει κάποια συγκεκριμένη αιτία, ωστόσο υπάρχουν και οι κρίσεις πανικού που εμφανίζονται πάντοτε κάτω από συγκεκριμένες καταστάσεις (π.χ. όταν κάποιος είναι σε κάποιο μέρος με πολύ κόσμο-αγοραφοβία) ενώ πολλές φορές ο φόβος ότι θα επέλθει μια κρίση πανικού, είναι ικανός από μόνος του να προκαλέσει τα συμπτώματα της κρίσης.
Οι κρίσεις πανικού επηρεάζουν τον κάθε άνθρωπο διαφορετικά. Άτομα που έχουν βιώσει στο παρελθόν κάποια κρίση πανικού μπορούν μερικές φορές να “αντέξουν” την κρίση χωρίς να παρουσιάσουν εξωτερικά συμπτώματα, ενώ σε αντίθεση άτομα που βιώνουν την κρίση για πρώτη φορά μπορεί να πιστέψουν πως παθαίνουν έμφραγμα ή νευρικό κλονισμό.
Με βάση την παρουσία ή όχι κάποιας κατάστασης που να εκλύει την Προσβολή Πανικού, το DSM-IV διακρίνει τρεις τύπους Προσβολών Πανικού: απροσδόκητες Προσβολές Πανικού, όπου η έναρξη της προσβολής δεν συνδέεται με κάποια κατάσταση (δηλ. η προσβολή πανικού εμφανίζεται αυτόματα και ξαφνικά «από τον καθαρό ουρανό») συνδεδεμένες με καταστάσεις Προσβολές Πανικού, όπου η προσβολή σχεδόν πάντα συμβαίνει αμέσως μετά την έκθεση σε κάποια κατάσταση ή σε αναμονή κάποιας κατάστασης (π.χ. το να δει το άτομο ένα φίδι ή ένα σκύλο εκλύει αμέσως μια Προσβολή Πανικού) και προδιατεθειμένες από καταστάσεις Προσβολές Πανικού , όπου οι προσβολές είναι πιο πιθανό να συμβούν κατά την έκθεση σε κάποια κατάσταση, αλλά δεν συνδέονται πάντοτε μ’ αυτήν και δεν συμβαίνουν αναγκαστικά αμέσως μετά την έκθεση σ’ αυτήν (π.χ. είναι πιο πιθανό να συμβούν προσβολές καθώς το άτομο οδηγεί, αλλά υπάρχουν φορές που το άτομο οδηγεί και δεν παθαίνει κάποια προσβολή ή φορές που παθαίνει κάποια Προσβολή Πανικού ύστερα από μισή ώρα οδήγησης).
Κλινική εικόνα
Τα συνηθέστερα συμπτώματα της κρίσης πανικού είναι έντονος φόβος, άγχος, πανικός, αίσθημα επέλευσης τρέλας, αίσθημα απώλειας ελέγχου και επερχόμενου θανάτου. Ωστόσο υπάρχουν ακόμα μερικά συμπτώματα που μπορεί να βιώσει κάποιος:
- Τρέμουλο
- Αυξημένη εφίδρωση
- Πόνος στο στήθος ή δυσφορία
- Ταχυκαρδία
- Δύσπνοια
- Αίσθημα ασφυξίας
- Αίσθημα πνιγμού
- Aποπραγματοποίηση (αισθήματα μη πραγματικότητας) ή αποπροσωποποίηση (αίσθηση απομάκρυνσης/αποστασιοποίησης από τον εαυτό)
- φόβος απώλειας ελέγχου ή ότι τρελαίνεται
- φόβος ότι θα πεθάνει
- Μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα στα χέρια
- Ρίγος ή εξάψεις
- Αίσθημα αδυναμίας και τάση λιποθυμίας
Σημειώνουμε, ότι οι περιπτώσεις που κάποιες προσβολές πανικού πληρούν τα άλλα κριτήρια για Προσβολή Πανικού, αλλά έχουν λιγότερα από 4 συμπτώματα (από την ομάδα των σωματικών ή γνωστικών συμπτωμάτων), ονομάζονται προσβολές με περιορισμένα συμπτώματα.
Μια διακριτή περίοδος έντονου φόβου ή δυσφορίας κατά την οποία τέσσερα (ή περισσότερα) από τα παρακάτω συμπτώματα αναπτύχθηκαν αιφνίδια και κορυφώθηκαν μέσα σε 10 λεπτά:
Υπάρχουν αρκετές εναλλακτικές τεχνικές για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων των κρίσεων πανικού, σε πρώτο στάδιο είναι οι τεχνικές χαλάρωσης.Η ψυχοθεραπεία αποτελεί την περισσότερο ενδεδειγμένη μέθοδο αντιμετώπισης των κρίσεων πανικού.
Betty Psychologist